Cyberbezpieczeństwo - ustawa o KSC i NIS2
Czy ustawa o KSC dotyczy Twojej organizacji?
Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która wdraża dyrektywę NIS2, obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Objęła wiele firm i jednostek publicznych, które wcześniej nie miały z nią nic wspólnego.
Zaczynamy od ustalenia, czy Twoja organizacja jest podmiotem kluczowym, ważnym, czy ustawa jej nie dotyczy (art. 5). Sprawdzamy sektor z załączników nr 1 i 2, wielkość przedsiębiorstwa i wyjątki, które działają niezależnie od wielkości. Urząd gminy zatrudniający co najmniej 50 osób na pełnych etatach i starostwo powiatowe są podmiotami kluczowymi. Samorządowe jednostki budżetowe, w tym szkoły, instytucje kultury i spółki komunalne bywają podmiotami ważnymi.
- Notatka dla zarządu: podlega albo nie, w jakiej roli i z jakiego przepisu
- Terminy, które z tego wynikają dla Twojej organizacji
- Wniosek o wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych
- Wyznaczenie osób do kontaktu i dostęp do systemu S46
Jeśli ustawa Cię nie dotyczy, mówimy to wprost i na tym kończymy. Ta rozmowa jest bezpłatna.
Zewnętrzny pełnomocnik ds. cyberbezpieczeństwa
Zadania z ustawy o KSC, które kierownik podmiotu powierza osobie spoza organizacji.
Funkcję pełni Paweł Rosół, współzałożyciel Mornel, audytor wiodący ISO/IEC 27001 i inspektor ochrony danych. Pracuje z kierownictwem, bo to kierownik podmiotu odpowiada za cyberbezpieczeństwo osobiście, także wtedy, gdy powierzył zadania komuś innemu (art. 8c ust. 3). Z organizacjami z Poznania i powiatu poznańskiego pracujemy na miejscu, z resztą Polski zdalnie.
- Analiza luk względem art. 8 ust. 1 z harmonogramem dla zarządu
- Szkolenie kierownika podmiotu wymagane co roku (art. 8e)
- Szkolenia z cyberhigieny dla pracowników
- Raporty dla zarządu, rejestr zgodności i plan naprawczy
- Wsparcie podczas kontroli i przygotowanie do audytu z art. 15
Zakres pracy pełnomocnika, metodykę, cennik i artykuły o ustawie o KSC znajdziesz w osobnym serwisie.
System zarządzania bezpieczeństwem informacji
Art. 8 ustawy o KSC wymaga systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI) w systemie, od którego zależy świadczenie Twojej usługi.
Wdrażamy go w oparciu o ISO/IEC 27001 i zaczynamy od ryzyka, nie od dokumentów: najpierw mapa usługi i systemów, potem oszacowane ryzyko z planem postępowania, a dopiero na końcu polityki. Dokumentacja opisuje to, co organizacja naprawdę robi. Nie piszemy procedur, których nikt nie będzie wykonywał.
- Inwentaryzacja aktywów IT i OT, mapowanie usługi
- Metodyka i przeprowadzenie szacowania ryzyka
- Przegląd i uzupełnienie polityk oraz procedur
- Ocena dostawców ICT i klauzule umowne (łańcuch dostaw)
- Polityki kontroli dostępu, kryptografii i aktualizacji
Obsługa i zgłaszanie incydentów
Wczesne ostrzeżenie do CSIRT w ciągu 24 godzin od wykrycia incydentu poważnego, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11).
Zegar startuje w chwili wykrycia, a nie po zakończeniu analizy czy decyzji zarządu. Dlatego procedura musi z góry mówić, kto klasyfikuje incydent, kto zgłasza go przez system S46 i kto zastępuje tę osobę w czasie urlopu. Układamy ją tak, żeby była spójna ze zgłaszaniem naruszeń ochrony danych do UODO, bo ten sam incydent bywa jednym i drugim.
- Procedura obsługi incydentów z progami klasyfikacji
- Plany ciągłości działania, plany awaryjne i odtworzenia
- Testy odtworzenia kopii zapasowych krytycznych systemów
- Ćwiczenia z reagowania na incydent z udziałem zarządu
Strona i serwer w łańcuchu dostaw
Strona internetowa, formularze i serwer, na którym działają, to też systemy, które obejmuje Twoje szacowanie ryzyka.
Od 2006 roku tworzymy i utrzymujemy strony oraz serwery dla firm i samorządów, więc techniczną część wymagań znamy z praktyki. Wdrażamy zabezpieczenia, które opisujemy na blogu: bramkę logowania przed aplikacją, zbieranie logów w systemie SIEM i blokowanie ataków z CrowdSec. Jeśli utrzymujemy Twoje systemy, mówimy o tym na starcie, bo skuteczność zabezpieczeń powinien oceniać ktoś inny niż ich wykonawca.
- Aktualizacje CMS, modułów i serwera
- Kopie zapasowe z regularnym testem odtworzenia
- Uwierzytelnianie wieloskładnikowe do paneli administracyjnych
- Termin powiadomienia o incydencie wpisany do umowy serwisowej
Najważniejsze terminy i obowiązki
3 kwietnia 2026
Nowelizacja ustawy o KSC z 23 stycznia 2026 r. wchodzi w życie i wdraża dyrektywę NIS2.
3 października 2026
Minął termin wniosku o wpis do wykazu dla podmiotów objętych ustawą od 3 kwietnia. Spóźniony wniosek trzeba złożyć jak najszybciej.
3 kwietnia 2027
Koniec 12 miesięcy na wdrożenie obowiązków, w tym SZBI, obsługi incydentów i korzystania z systemu S46.
24 i 72 godziny
Tyle masz na wczesne ostrzeżenie i zgłoszenie incydentu poważnego. Podmiot ważny będący podmiotem publicznym zgłasza tylko w ciągu 72 godzin.
Raz w roku
Szkolenie kierownika podmiotu z obowiązków z ustawy. Pierwsze najpóźniej w 2027 r.
Kwiecień 2028
Od tej chwili organ może nakładać kary, dla podmiotu kluczowego do 10 mln euro lub 2% przychodów.
Stan prawny na 21 października 2026 r. Podstawa: ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (otwiera się w nowym oknie) .
Nie wiesz, od czego zacząć?
Napisz, czym zajmuje się Twoja organizacja, ile osób zatrudnia i czy dostała z ministerstwa zawiadomienie o wpisie do wykazu. W pierwszej rozmowie ustalimy, czy i w jakiej roli podlega ustawie. Ta część jest bezpłatna, a analizę luk wyceniamy z góry, zanim cokolwiek podpiszesz.
Mornel s.c.
- ul. Działkowa 32
60-185 Skórzewo Zobacz na mapie (otwiera się w nowym oknie)
Paweł Rosół
Security & DevOps Lead
Najczęściej zadawane pytania - ustawa o KSC i NIS2
Skąd wiem, czy moja organizacja podlega ustawie o KSC?
Decydują sektor, wielkość, a czasem sam rodzaj podmiotu (art. 5 ustawy o KSC). Podmiotem kluczowym jest między innymi duże przedsiębiorstwo z sektora z załącznika nr 1, czyli takie, które zatrudnia co najmniej 250 osób albo przekracza oba progi finansowe dla średniego przedsiębiorstwa. Niektóre podmioty są kluczowe niezależnie od wielkości, na przykład urząd gminy zatrudniający co najmniej 50 osób w przeliczeniu na pełne etaty i starostwo powiatowe.
Podmiotami ważnymi są średnie przedsiębiorstwa z sektorów z załącznika nr 1 oraz podmioty z załącznika nr 2. Należą do nich także samorządowe jednostki budżetowe, w tym publiczne szkoły prowadzone przez gminę, samorządowe instytucje kultury i spółki komunalne, jeśli wykonują zadanie publiczne z użyciem systemów informacyjnych. Pierwsza rozmowa, w której to ustalamy, jest bezpłatna.
Jakie terminy wynikają z nowelizacji z 2026 roku?
Nowelizacja z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252) weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. Podmioty, które tego dnia spełniały przesłanki, miały czas do 3 października 2026 r. na wniosek o wpis do wykazu. Obowiązki z rozdziału 3 ustawy, w tym system zarządzania bezpieczeństwem informacji i obsługę incydentów, realizują do 3 kwietnia 2027 r. Podmioty kluczowe przeprowadzają pierwszy audyt w ciągu 24 miesięcy od wejścia nowelizacji w życie.
Spóźniony wniosek o wpis nie odsuwa terminu na wdrożenie obowiązków, bo liczy się on od dnia spełnienia przesłanek.
Czy ustawa o KSC wymaga powołania pełnomocnika ds. cyberbezpieczeństwa?
Nie. Ustawa nie zna takiej funkcji. Wymaga, żeby kierownik podmiotu przydzielił zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa i nadzorował ich wykonanie (art. 8d), a podmiot realizował je przez własne struktury albo na podstawie umowy z dostawcą usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa (art. 14). Pełnomocnik to przyjęta w praktyce nazwa osoby, która te zadania koordynuje.
Czy po podpisaniu umowy odpowiadacie za cyberbezpieczeństwo zamiast zarządu?
Nie. Kierownik podmiotu odpowiada za wykonywanie obowiązków także wtedy, gdy powierzył je innej osobie za jej zgodą (art. 8c ust. 3 ustawy o KSC). My rekomendujemy i wykonujemy powierzone zadania, a decyzje o zabezpieczeniach i wydatkach zostają przy kierowniku. Kierownik musi też raz w roku przejść szkolenie z obowiązków wymienionych w art. 8e.
Czy certyfikat ISO/IEC 27001 oznacza zgodność z ustawą o KSC?
Nie. Ustawa nie wskazuje normy, według której buduje się system zarządzania bezpieczeństwem informacji, i nie przewiduje domniemania zgodności dla certyfikatu. Poza normą zostają obowiązki czysto ustawowe, na przykład zgłaszanie incydentów poważnych w terminach z art. 11 i coroczne szkolenie kierownika. Certyfikat to dobry punkt wyjścia do analizy luk.
Czy możecie przeprowadzić u nas audyt bezpieczeństwa z art. 15?
Nie w organizacji, w której wykonujemy zadania z art. 8 lub art. 9 do 13, ani przez rok po ich zakończeniu, bo zakazuje tego art. 15 ust. 2a ustawy o KSC. Pomagamy przygotować się do audytu i wybrać audytorów, sam audyt przeprowadza ktoś inny. Podmiot kluczowy wykonuje audyt na własny koszt co najmniej raz na 3 lata.
Jakie kary przewiduje ustawa o KSC?
Podmiotowi kluczowemu grozi kara do 10 000 000 euro lub 2% przychodów, podmiotowi ważnemu do 7 000 000 euro lub 1,4% przychodów (art. 73 ust. 3 i 4). Kierownikowi podmiotu grozi kara do 300% wynagrodzenia, a w podmiocie publicznym do 100% (art. 73a). Kary można nakładać dopiero po upływie 2 lat od wejścia nowelizacji w życie, czyli od kwietnia 2028 r. Obowiązki trzeba wdrożyć wcześniej: podmioty objęte ustawą od 3 kwietnia 2026 r. mają na to czas do 3 kwietnia 2027 r.
Utrzymujecie naszą stronę. Czy jako dostawca też musicie spełniać ustawę o KSC?
Nie z samego faktu, że jesteśmy dostawcą. Ustawa nakłada obowiązki na podmioty kluczowe i ważne, a od dostawców wymaga się bezpieczeństwa łańcucha dostaw przez umowę (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e). Dlatego w umowach serwisowych wpisujemy to, czego potrzebuje Twój system zarządzania bezpieczeństwem: termin powiadomienia o incydencie, sposób dostępu do systemów, częstotliwość kopii zapasowych i testów ich odtwarzania.
Czy ta sama osoba może być IOD i pełnomocnikiem ds. cyberbezpieczeństwa?
Może, jeśli nie prowadzi to do konfliktu interesów, którego zakazuje art. 38 ust. 6 RODO. Konflikt powstaje, gdy ta sama osoba dobiera zabezpieczenia, a potem jako IOD ocenia ich adekwatność. W praktyce oznacza to odrębne umowy dla obu funkcji, brak uprawnień wykonawczych i ocenę konfliktu interesów zatwierdzoną przez kierownictwo. Więcej o ochronie danych osobowych piszemy na stronie RODO.
Od samego początku nadrzędną wartością naszej firmy jest
uczciwość i rzetelne podejście do klienta,
którą zdefiniowaliśmy w kilku punktach:
Mówimy wprost
Mówimy wprost jeżeli wybrane rozwiązanie jest niepraktyczne lub bezzasadne. Jeśli nakład pracy będzie niewspółmierny do oczekiwanych efektów, zaproponujemy inne rozwiązanie lub podpowiemy, że warto poszukać innej drogi.
Robimy to co umiemy najlepiej
Nie podejmujemy się tematów, na których się nie znamy. Nie zlecamy prac podwykonawcom, jeśli nie czujemy się dobrzy w konkretnym zadaniu.
Doradzamy bezpłatnie
Doradzamy bezpłatnie na wstępnym etapie rozmów, choć nie wiemy czy czas poświęcony na takie rozmowy skończy się finalnym zleceniem. Wiemy, że tego typu rozmowy to także kolejne doświadczenie dla naszej firmy.
Skuteczność reklam
Zdaliśmy egzaminy Google Adwords, ale nie jesteśmy certyfikowanym partnerem. Dlaczego? Ponieważ jednym z wymogów jest minimalna sprzedaż reklam na poziomie 10 000 USD w ciągu 90 dni. My jednak uważamy, że skuteczność reklam jest ważniejsza dla naszych klientów niż generowanie wydatków dla wymogów Google.
Umowa to nie wszystko
Traktujemy naszych Klientów jako Partnerów biznesowych. W sytuacjach awaryjnych działamy szybko i skutecznie, tak jakby problem dotyczył nas samych.
Wspólny sukces
Wiemy, że tylko uczciwe podejście do biznesu pozwala na osiągnięcie wspólnego sukcesu.
Otwarta głowa
Jeżeli w trakcie realizacji zlecenia, bieżącej obsługi pojawi się ciekawa koncepcja, idea, rozwiązanie lub problem poinformujemy Cię o tym, uważamy, że zawsze warto przedyskutować ważny temat.
Bezpieczeństwo danych
Bardzo duży nacisk kładziemy na bezpieczeństwo danych, szybkość działania stron, optymalizację serwerów - to są tematy o których wiele firm w ogóle nie wspomina.
Praca to nie wszystko
Lubimy eksplorować rowerami górskie szlaki, docieramy do miejsc rzadko odwiedzanych i trudno dostępnych. Wielu naszych klientów wręcz oczekuje relacji z wyprawy na bieżąco.
Skórzewo ul. Działkowa 32
Nasze biuro mieści się w tym samym miejscu nieustannie od samego początku działalności - nasi Klienci zawsze wiedzą gdzie nas znaleźć.